Het is niet de eerste keer dat ik op stilteretraite in Orval ga. Het is wel lang geleden. Opvallend hoe veel hetzelfde bleef. En toch ook sommige dingen veranderd zijn. Het onthaal gebeurt nu door een vrijwilligster. Broeder Bernard is er nog, hij heeft wel taken gedelegeerd wegens hoge leeftijd. Maar de vibe van ‘je komt hier binnen en dus ben je stil’ hangt er helemaal.
En toch is het minder stil dan anders. Dat zegt ook de onthaalvrijwilligster. ‘On garde la silence, mais aujourd’hui, c’est différent.’ Er wemelen mensen door elkaar, er staan koffers en kisten in de gangen. En ja, mensen praten met elkaar. Er is een bijzondere groep op bezoek. Mensen met een zware handicap en de vele vrijwilligers die (het is bijna 1 op 1) voor hen zorgen. Het geeft wat chaos, en ik merk hoe mijn brein al op rust was ingesteld.
Bij het avondeten is er ook meer drukte én er wordt gepraat. Het is een heel gepuzzel om mensen goed gezet te krijgen, met hun vrijwilliger naast hen of in de onmiddellijke buurt. Dan kan je niet zonder praten. Ik observeer de drukte, het al bij al stille geduld van de vrijwilligers, de vele manieren waarop mensen zich voortbewegen, plompweg gaan zitten of verweesd blijven staan.
Ik besef hoezeer het werk van deze vrijwilligers buiten mijn comfortzone is. Deze één-op-één aandacht, constant, toch voor een paar dagen… het zou me opeten na een paar uur. Natuurlijk denk ik: chapeau voor die vrijwilligers. En ook even: als dat nu maar niet de hele week zo druk gaat zijn.
Even later denk ik: misschien is het wel een teken uit de hemel. In mijn eerste essay voor deze website heb ik het over de vrijwilliger, ik ben hier een hele week om mijn pensioenproject waarin vrijwilligers centraal staan uit te werken. En kijk: ik zie ze voor mijn neus, in een rol die mij helemaal niet wel. Maar hen waarschijnlijk wel. Anders zouden ze het niet doen en volhouden.
Alle mensen van de groep dragen een lanyard. Als ik goed kijk staat het logo van de CM er op. Een van de Groten der Verzuiling. Maar dus ook als kader waarbinnen echte naastenliefde kan beoefend worden.
Nu ik dit schrijf denk ik aan Emanuel Levinas, die in het gezicht van de ander en de Ander het onvoorwaardelijke appel tot etisch handelen ziet. Dat is misschien het teken: schrijf en denk niet alleen voor de vrijwillig, kijk ook in zijn en haar gezicht én in het gezicht van hem of haar die door de vrijwilliger geholpen wordt.